Psikoteknik görsel süreklilik testi, iç içe geçmiş çizgilerden oluşan bir şekilde tek bir yolu gözünüzle sonuna kadar izleyebilmenizi ölçer ve labirent testi diye de bilinir. İki elinizle düğmeleri basılı tutarak yolu izler, çıkışı bulunca ellerinizi çekip oradaki numaraya dokunursunuz. Cihaz geçen süreyi ve çıkışın doğru olup olmadığını kaydeder.
Görsel süreklilik testi neyi ölçer?
Karayolları Trafik Yönetmeliği, şekil algılamada görsel sürekliliği psiko-teknik değerlendirmede incelenecek zihinsel yetenekler arasında sayar. Ölçülen şey, bir şeklin içindeki hattı kopmadan izleyebilmeniz ve bu sırada verdiğiniz tepkinin hızıdır. Sizden beklenen, görsel yanılsamaya kapılmadan doğru yolu sonuna kadar takip etmenizdir.
Bu bölüm aynı anda üç şeye ışık tutar. Görsel algılama hızınız, uzun bir izleme boyunca konsantrasyonunuz ve çizgiler kesiştiğinde gözünüzün yanlış hatta atlayıp atlamadığı. Öğrenilmiş bir bilgiyi değil gözün o andaki izleme becerisini ölçtüğü için bu bölüm için önceden çalışılacak bir konu yoktur.
Trafik, gözün önünde birçok çizginin ve işaretin üst üste bindiği bir ortamdır. Şerit çizgisini kaybetmeden ilerlemek, kavşaktan önce kendi yönünüzün okunu izlemek ya da yol çalışmasındaki geçici işaretlemeyi sonuna kadar takip etmek aynı beceriye dayanır. Uzun yolda bu takibin bozulmaması şerit tutma ve yön bulma açısından önem taşır.
Labirent ekranı nasıl görünür?
Onaylı psiko-teknik cihazının ekranında bir daire ve dairenin içinde birbirinin üstünden geçen yollar belirir. Her yol dairenin kenarında numaralı bir çıkışa varır. Size hangi yolu izleyeceğiniz söylenir, göreviniz o yolun hangi numarada bittiğini bulmaktır.
Şekil sabittir, ekranda hareket eden bir şey yoktur. Zorluk hızdan değil, çizgilerin kesiştiği yerlerde gözün komşu hatta kaymasından gelir. Bu yüzden bölüm, aceleden çok sabır isteyen bir izleme görevidir. Bir şekil bitince sıradaki şekle geçilir.
Labirent bölümü oturumun sabit sırası içinde yer alır, öncesinde ve sonrasında başka testler vardır. Bölümler arasında kısa aralar verilir, bu aralarda su içebilir ve ekrandan gözünüzü ayırabilirsiniz.
Test adım adım nasıl ilerler?
Asıl bölümden önce yönerge anlatılır ve deneme yapılır. 4 sayılı Cetvel yönergelerin standart olmasını, deneme aşamasının da adayın testi iyi anlamasını sağlayacak uzunlukta tutulmasını ister. Düğmelerin ve dokunmatik ekranın nasıl çalıştığını orada görürsünüz, anlaşılmayan bir yer kalırsa psikolog yeniden anlatır. Denemedeki yanlışlar sonuca girmez. Ardından her şekil için aynı dört adım tekrarlanır.
Eller neden düğmelerde kalır?
Düğmeler bırakıldığı anda yollar gizlenir. Bu düzen, yolu parmakla ya da kalemle ekran üzerinde izlemeyi olanaksız kılar ve takibin gözle yapılmasını sağlar. Ölçülmek istenen şey parmağınızın değil, gözünüzün izleme becerisidir.
Uygulamada sık karşılaştığımız durum, yolu izlerken parmağın istemeden ekrana doğru gitmesidir. Düğmeyi bırakmak şekli gizlediği için bu hareket takibi yarıda keser. Deneme turunda ellerinizi düğmelerde tutmaya alışmak, asıl bölümde bu kesintiyi önler.
Dokunmatik ekranı kullanmak için bilgisayar bilgisi gerekmez. Yapacağınız tek dokunuş, izlediğiniz yolun vardığı çıkış numarasınadır ve bu dokunuşun nasıl yapılacağı denemede gösterilir.
Cihaz neyi kaydeder, psikolog neye bakar?
Cihaz ölçüm verisini üretir, yorum psikoloğa aittir. Süreler ve hatalar cihazda tanımlı, Türkiye geneli için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılır, sonuç yüzdelik dilim ve T değeri olarak gösterilir. Bir şekilde gecikmek sonucu belirlemez, psikolog genel seyre bakar.
Raporda sonuçlar, performansın test boyunca nasıl seyrettiğini gösteren grafiklerle birlikte sunulur. Labirent bölümünde bu seyir, şekilden şekle sürelerin çizdiği eğridir. Düz bir çizgi ile sona doğru belirgin biçimde yükselen bir çizgi farklı okunur.
Psikolog bu sonucu yalnız okumaz. Uzayan sürelerin genel bir dikkat dalgalanmasının parçası olup olmadığını dikkat testinden, odak ile çevre arasındaki dengeyi çevresel görüş sonucundan, geç tamamlanan algılamanın yavaş tepkiyle ilgisini de tepki hızı ölçümünden anlar.
Sık yapılan hatalar ve teste nasıl gelinir?
Bu bölümde iki şey sonucu gerçekten etkiler, gözün yorgunluğu ve takibin kesilmesi. Bir şekilde yanlış numaraya dokunmak ise tek başına önemli değildir, hataların dağılımı birlikte değerlendirilir. Deneme turundaki yanlış hiç sayılmaz.
Acele etmek bu bölümde işe yaramaz. Çizgilerin kesiştiği noktada hızla geçen göz komşu hatta kayar ve yanlış çıkışa varır. Kendi temponuzda, ama durmadan izlemek sürelerin de birbirine yakın kalmasını sağlar. Yolu kaybettiğinizi fark edip şekle yeniden bakmak süreyi uzatır, ama algılama süresi ile yanlış çıkış ayrı ayrı kaydedilir ve psikolog ikisini birlikte değerlendirir.
Kaynarca’da görsel süreklilik testi nerede yapılır?
Labirent bölümü tek başına yapılan bir test değildir, 12 testlik psiko-teknik değerlendirmenin içinde yer alır. 4 sayılı Cetvel testlerin tamamının uygulanmasını ister, kısaltılmış form kullanılamaz. Bu değerlendirmeyi yalnızca İl Sağlık Müdürlüğü ruhsatlı psiko-teknik değerlendirme merkezleri yapabilir.
Kaynarca’da psikoteknik raporu almak isteyen sürücüler, 2022’den beri bu mahallede çalışan Pendik Denge Psikoteknik Merkezi’ne başvurabilir. Merkezimiz İl Sağlık Müdürlüğü tarafından onaylı ve ruhsatlıdır. Merkezimize M4 Tavşantepe istasyonundan yaklaşık 1,2 km, Marmaray Kaynarca istasyonundan yaklaşık 800 metre yürünerek gelinir. Labirent ekranı merkezimizdeki onaylı psiko-teknik cihazında açılır, uygulama sorumlu psikoloğumuzun gözetiminde yürür ve rapor test günü imzalanır.
Ölçüm sessiz ve tek kişilik bir odada, kamera kaydı altında yapılır ve cep telefonu içeri alınmaz. Raporu aldıktan sonra 45 gün içinde bir sağlık kuruluşunda psikiyatri uzmanına onaylatmanız gerekir, bu süre kaçarsa 6 ay yeniden teste girilemez. Onaydan sonra kayıt e-Devlet’e işlenir.
